Zašto su roditelji milenijalci najiscrpljenija generacija do sada: Više znanja, manje snage, bez podrške

Roditelji milenijalci, rođeni između 1981. i 1996. godine, postali su roditelji u vremenu koje se često opisuje kao jedno od najstresnijih i najnestabilnijih u modernoj istoriji. Odrasli su uz ekonomske krize, pandemiju, stalnu neizvesnost na tržištu rada i rast troškova života, a roditeljstvo su započeli već psihološki iscrpljeni.

Ipak, istraživanja pokazuju paradoks: upravo ova generacija danas provodi i do tri puta više vremena sa svojom decom nego prethodne generacije roditelja. Prema podacima Pew Research centra, milenijalci su znatno prisutniji u svakodnevnom životu dece, ali tu cenu najčešće plaćaju sopstvenim mentalnim zdravljem.

Slobodno kršite pravila: Pet mitova o vaspitanju u koje više ne treba da verujete

Mit ili istina: Da li deca zaista više vole baku sa mamine strane?

Američka psihološka asocijacija (APA) godinama upozorava da su roditelji milenijaci među psihološki najopterećenijima. Visok nivo stresa, anksioznosti i osećaja sagorevanja posebno je izražen kod roditelja dece mlađe od 18 godina, navodi se u njihovim izveštajima o mentalnom zdravlju .

Za razliku od prethodnih generacija, milenijalci roditeljstvu pristupaju sa znatno više emocionalne svesti. Razumeju pojmove poput emocionalne vezanosti, međugeneracijske traume i mentalnog opterećenja. Međutim, kako ističu stručnjaci, upravo to znanje nosi i dodatni teret.

Klinička psihološkinja dr Šefali Cabari, jedna od najpoznatijih autorki u oblasti svesnog roditeljstva, navodi da su današnji roditelji prva generacija koja istovremeno pokušava da odgaja decu i "prevaspitava" samu sebe. Kako objašnjava, milenijalci svesno pokušavaju da isprave obrasce koje su sami nasledili - bez vike, straha i fizičkog kažnjavanja, i to često bez jasnog modela na koji bi mogli da se oslone.

Dodatni problem je nestanak zajednice. Analize britanskog Guardiana pokazuju da se savremene majke, uprkos tehnologiji i umreženosti, sve češće osećaju izolovano. Porodice su raseljene, komšijske veze gotovo nepostojeće, a roditelji ostaju sami sa svakodnevnim obavezama i emocionalnim pritiscima.

Posebno izražen generacijski jaz vidi se i u Srbiji i na prostoru bivše Jugoslavije. Roditelji današnjih milenijalaca odrastali su i zasnivali porodice u socijalističkom sistemu koji je, uprkos brojnim manama, nudio znatno veću ekonomsku i socijalnu sigurnost. Stabilni poslovi, jaka sindikalna organizacija, garantovana prava iz radnog odnosa, pristupačno stanovanje i redovni godišnji odmori stvarali su osećaj ušuškanosti i predvidivosti svakodnevice.

Osim institucionalne sigurnosti, postojala je i snažna zajednica. Višegeneracijska domaćinstva, bliske rodbinske veze i komšijska solidarnost bili su uobičajeni, pa briga o deci nije padala isključivo na roditelje. Bake, deke, tetke, ujaci i komšije često su činili neformalnu mrežu podrške, što je roditeljima ostavljalo više prostora za odmor i rasterećenje.

Današnji roditelji milenijalci u Srbiji odgajaju decu u potpuno drugačijim okolnostima - bez sistemske sigurnosti, uz nestabilna primanja, visoke troškove života i često bez pomoći šire porodice, koja je raseljena ili primorana da radi do duboke starosti. U takvom okruženju, roditeljstvo postaje individualni napor, a ne zajednički poduhvat, što dodatno pojačava osećaj iscrpljenosti i usamljenosti.

U takvim okolnostima, roditelji pokušavaju da nadoknade nedostatak pomoći sopstvenim prisustvom. Međutim, cena tog pristupa je visoka. Prema pojedinim akademskim istraživanjima, emocionalno svesno roditeljstvo zahteva znatno veći kognitivni i psihološki napor, jer podrazumeva stalno objašnjavanje, samokontrolu i emocionalnu regulaciju, kako roditelja, tako i deteta.

Zbog toga se majke i očevi milenijalci danas često nalaze u više uloga istovremeno - vaspitača, terapeuta, vozača, kuvara, nastavnika... Uprkos čestim kritikama da su "previše blagi" ili da odgajaju razmaženu decu, stručnjaci ističu da je reč o generaciji koja svesno pokušava da prekine negativne obrasce i deci obezbedi zdravije emocionalno okruženje.

U svetu koji je sve skuplji, nesigurniji i individualističkiji, roditelji milenijalci pokušavaju da budu smireniji, strpljiviji i empatičniji nego ikada pre. To nije znak slabosti, već pokazatelj duboke promene u shvatanju roditeljstva - promene koja dolazi uz veliku, često nevidljivu cenu.

Neprocenjiv dar: Pet razloga zašto je odrastanje uz baku i deku najbolja stvar na svetu

Britanski psiholozi tvrde: Verovanje u Deda Mraza ne čini decu boljom