Uskrs ili Vaskrs? Da razjasnimo jednom zauvek - kako treba da govore Srbi pravoslavci?

Jednima je samo "Vaskrs" pravi "srpski, tradicionalni izraz". Drugima je "Uskrs" obična "hrvaština" koja se nikako ne sme primenjivati kod pravoslavaca. Ima i onih kojima je svejedno, ali se u raspravu uključuju jer se ona sada raširila i toliko omasovila, da ni oni koji su godinama srećno i mirno slavili ovaj praznik više nisu sigurni kako se pravilno čestita.

Za početak, lingvistički, ispravno je i jedno i drugo.

Šta se na Veliki petak radi za blagostanje u kući? Ove stvari su strogo zabranjene

"Vaskrs" je srpskoslovenski oblik koji pripada srpskom crkvenom i književnom jeziku, koji se do sredine 18. veka upotrebljavao u svim krajevima pod upravom Srpske pravoslavne crkve.

"Voskresenije" je ruskoslovenski oblik i reč je o staroslovenskom jeziku ruske redakcije koji je danas jezik srpske crkve. Naime, srpskoslovenski jezik kao zvanični crkveni jezik, Srbi su sredinom 18. veka zamenili ruskim crkvenim jezikom. U tom crkvenom jeziku reči o kojima govorimo izgovaraju se na ruski način - sa "o" u prvom slogu, pa se tako kaže - Voskresenije, voskresnuti, voskrese.

Koje su uskršnje boje i šta znače?

Kako Srbi nisu zaboravili ni svoj stari naziv za ovaj praznik, u opticaju je ostalo i "Vaskrs" i "Voskrsenije".

Pravilno je reći i "Uskrs". Ova reč "Uskrs" pripada srpskom narodnom jeziku. Reč je o autentičnom izrazu koji je u neka davna vremena nastao prilagođavanjem onoga što je izgovoreno u crkvama.

"Ova reč je, kao i mnoge druge u našem jeziku, prilikom poslednje velike reforme jezika dobila svoj oblik u narodnom, to jest govornom jeziku. Međutim, zbog značaja ovog Praznika nad praznicima, zbog konstantne upotrebe bogoslužbenih knjiga na crkvenoslovenskom jeziku, u crkvenoj upotrebi se održao i zvanično se koristi oblik sa prefiksom VA-skrs, kao i u izvedenicama VA-skrsenje, VA-skrsao... U crkvenom kalendaru piše VA-skrsenje Gospoda Isusa Hrista - Vaskrs.

Jaja farbana u vinu: Kristalni sjaj bez veštačkih boja

Ovaj oblik je bliži originalnom staroslovenskom izrazu i potpuno saglasan crkvenoslovenskom VO-skresenije. Koliko se ovaj način izražavanja sačuvao u crkvenoj svesti, svedoče i nazivi drugih praznika koji počinju istim prefiksom kao što su VA-znesenje, VA-vedenje i drugi. Teško je da ćete čuti da neko kaže praznik Uznesenja ili Uvedenja, a većina će reći Uskrs", objašnjava za Istorijski zabavnik Ivan Neđić, profesor pripravnik Bogoslovije Svetog Arsenija u Sremskim Karlovcima.

Sonja Vuksanović slavi Uskrs u luksuznoj vili: Pokazala ofarbana jaja i dekoraciju

Nema, dakle, govora o tome da su neki nazivi ovog praznika "hrvatski", a drugi "srpski". Postoji samo "Uskrs" (srpski narodni izraz), "Vaskrs" (srpskoslovenski književni i crkveni oblik) i "Voskresenije" (ruskoslovenski oblik i današnji srpsko-crkveni izraz).

"Negativna konotacija na reč 'Uskrs' razvila se u određenim nacionalistički opredeljenim krugovima u periodu poslednjih nemira na prostorima Balkana, te je ta reč povezana sa rimokatoličkim nazivom za ovaj praznik koji oni i nazivaju Uskrsnuće Gospodinovo. Međutim, ovo je jedna činjenica koja ne sme uopšte da se dovodi u vezu sa hrišćanskim etosom i načinom življenja i shvatanja života, te tako nijedna interpretacija reči ne može da umanji značaj ovog, za nas hrišćane, spasonosnog Praznika", ističe profesor Ivan Neđić.

Cveće koje treba da imamo u kući za Vaskrs: Za mir i radost celoj porodici

Ako i postoji neka razlika, ona je, navode neki lingvisti, stilske prirode - prefiks "vas-" se smatra svečanijim, a prefiks "us-" pripada stilski neutralnom standardu, prenosi Mondo.

Radno vreme za Vaskrs 2026: Kako rade prodavnice, pošte i benzinske pumpe