Sveti Luka ili Noć veštica? Jedni pale sveću i lome kolač, drugi se maskiraju

Srpska pravoslavna crkva 31. oktobra obeležava Svetog apostola i jevanđelistu Luku, poznatog i kao Lučindan, dok se u brojnim zemljama širom sveta istog datuma proslavlja Noć veštica, odnosno Halloween. 

Iako padaju istog dana, ova dva praznika imaju različito istorijsko poreklo, versko značenje i običaje.

Danas je Sveti Luka: Vernici slave zaštitnika lekara, farmaceuta i bolnica, a evo koji su običaji

Sveti apostol i jevanđelista Luka jedan je od četvorice autora jevanđelja u Novom zavetu. Prema hrišćanskom predanju, rođen je u Antiohiji, bio je lekar i saradnik apostola Pavla, sa kojim je putovao i širio hrišćanstvo. Osim Jevanđelja koje nosi njegovo ime, pripisuje mu se i autorstvo Dela apostolskih, knjige Novog zaveta koja opisuje događaje u prvim godinama hrišćanske crkve.

Prva dama SAD ponovo u centru pažnje: Melanija odabrala modnu kombinaciju sezone

U pravoslavnoj tradiciji Sveti Luka poštuje se i kao zaštitnik lekara i ikonopisaca. Prema crkvenom predanju, bavio se slikarstvom i naslikao prve ikone Presvete Bogorodice, kao i ikone apostola Petra i Pavla. Zbog toga se smatra jednim od začetnika hrišćanskog ikonopisa.

Praznik Svetog Luke u narodu je poznat kao Lučindan i jedna je od čestih krsnih slava u Srbiji. Porodice koje ga slave obeležavaju ga u skladu sa pravoslavnim običajima, uz slavski kolač, žito i sveću. Kao i kod drugih krsnih slava, centralno mesto zauzimaju molitva, sećanje na svetitelja i okupljanje porodice i prijatelja.

Planirate da rezbarite bundeve sa decom za Noć veštica? Ovi saveti će vam olakšati posao

Za razliku od Lučindana, Noć veštica, odnosno Halloween, praznik je koji se obeležava 31. oktobra, prvenstveno u zemljama zapadne tradicije, ali je tokom vremena postao rasprostranjen i u drugim delovima sveta.

Njegovo ime potiče od izraza "All Hallows' Eve", što znači veče uoči Svih svetih, hrišćanskog praznika koji se u zapadnoj crkvenoj tradiciji obeležava 1. novembra. Istorijski koreni Halloweena povezuju se i sa drevnim keltskim praznikom Samhain, kojim je obeležavan kraj žetve i početak zime. U okviru tog praznika postojala su verovanja povezana sa duhovima umrlih i granicom između sveta živih i mrtvih, piše Mondo.

Noć veštica: Priča stara 2.000 godina o strahu, zabavi i paganskim korenima

Tokom srednjeg veka, pojedini običaji povezani sa Samhainom postepeno su se preplitali sa hrišćanskim obeležavanjem Svih svetih i Dušnog dana, koji se u zapadnoj tradiciji slavi 2. novembra. Ipak, istoričari ukazuju na to da se savremeni Halloween ne može svesti na jedan izvor, već je rezultat razvoja i spajanja različitih verskih i narodnih običaja tokom više vekova.

Ovo cveće ne poklanjajte za slavu: Veruje se da donosi tugu i maler domaćinstvu

Danas se Noć veštica najčešće obeležava maskiranjem u različite likove, ukrašavanjem kuća i javnih prostora, rezbarenjem bundeva i organizovanjem tematskih zabava. Posebno je rasprostranjen običaj poznat kao "trick-or-treat", tokom kojeg deca, obučena u kostime, obilaze komšijske kuće i traže slatkiše.

Ovaj praznik posebno je popularan u Sjedinjenim Američkim Državama, Kanadi, Irskoj i Velikoj Britaniji, a zahvaljujući popularnoj kulturi, filmovima, televiziji i društvenim mrežama, njegovo obeležavanje proširilo se i na druge zemlje.

U Srbiji se Halloween obeležava uglavnom kroz tematske zabave, maskenbale i komercijalne sadržaje, naročito u većim gradovima. Za razliku od Lučindana, nema status tradicionalnog pravoslavnog praznika niti zauzima značajno mesto u domaćoj verskoj tradiciji.

Da li je greh uključiti veš-mašinu nedeljom?

Iako se Sveti Luka i Noć veštica obeležavaju istog datuma, njihovo poklapanje rezultat je različitih kalendarskih i istorijskih tradicija. Lučindan je pravoslavni praznik posvećen hrišćanskom svetitelju, dok je Halloween nastao kroz preplitanje starijih narodnih običaja i zapadne hrišćanske tradicije, a danas se u velikom delu sveta obeležava prvenstveno kao kulturni i zabavni događaj.

Potpuno naga najavila Noć veštica: Kristina Agilera oborila mreže provokativnom fotografijom