Skuplji od zlata, dijamanata i platine: Gram ovog metala košta 27 miliona dolara

Kalifornijum je radioaktivni element sa atomskim brojem 98, koji su naučnici prvi put sintetisali pedesetih godina prošlog veka

Danas važi za najskuplji metal na svetu, a cena jednog grama dostiže oko 27 miliona dolara. Reč je o veštačkom elementu koji nikada nije pronađen u prirodi, mada se teoretski može stvarati u izuzetno malim količinama tokom nuklearnih reakcija u rudnicima uranijuma.

Zašto zlato nikada ne tamni? Naučnici otkrili tajnu njegovog večnog sjaja

Zlato i dalje sigurno utočište: Neizvesnost oko kraja rata diže cenu, prognoze nisu optimistične

Proizvodnja kalifornijuma

Prema dostupnim podacima, kalifornijum se proizvodi samo na dva mesta u svetu - u Naučnoistraživačkom institutu za atomske reaktore u Dimitrovgradu u Rusiji i u Nacionalnoj laboratoriji Ouk Ridž u američkoj državi Tenesi.

Proizvodnja je izuzetno složena i dugotrajna. Plutonijum-239 se u nuklearnom reaktoru podvrgava dugotrajnom neutronskom zračenju, a nakon niza reakcija i raspada nastaje kalifornijum. Ceo proces traje od osam do 18 meseci, nakon čega se hemijskim putem izdvajaju mikroskopske količine ovog elementa.

Rusija i SAD zajedno godišnje proizvedu svega 30 do 60 miligrama kalifornijuma. Za poređenje, jedno zrno pasulja u proseku teži oko jedan gram.

Osobine kalifornijuma

Kalifornijum je srebrnastobeli metal iz grupe aktinida, toliko mek da se može seći nožem. Topi se na oko 900 stepeni Celzijusa, a ključa na približno 1.470 stepeni. Njegova najvažnija osobina je izuzetno visoka radioaktivnost.

Izotop kalifornijum-252 predstavlja jedan od najmoćnijih veštačkih izvora neutronskog i gama-zračenja. Samo jedan gram emituje oko 2,3 biliona neutrona u sekundi.

Počeo da radi novi odlagač na kopu "Radljevo": Džin od 1.550 tona dug 125 metara jača proizvodnju uglja

Gde se koristi

Medicina

Kalifornijum se koristi u brahiterapiji, obliku zračne terapije u kojem se izvor zračenja postavlja direktno u tumor ili u njegovu blizinu. Neutronsko zračenje efikasno uništava ćelije raka, naročito one otporne na klasično rendgensko zračenje.

Geologija i eksploatacija resursa

Primenjuje se u geofizičkim istraživanjima bušotina, gde omogućava preciznije određivanje sastava stena i otkrivanje nafte i gasa.

Potraga za plemenitim metalima

Kalifornijijum se koristi u analizi neutronske aktivacije za traženje zlata, srebra, drugih metala i elemenata retkih zemalja.

RHE Bistrica korak bliže realizaciji: Otklonjena ključna pitanja finansiranja

Kontrola kvaliteta u industriji

Koristi se za ispitivanje delova aviona, turbina i nuklearnih reaktora. Ova metoda omogućava otkrivanje mikropukotina, korozije i drugih oštećenja koja nisu vidljiva klasičnim rendgenskim snimanjem, piše RT Balkan.

Naučna istraživanja

Kalifornijum ima važnu ulogu u fundamentalnoj fizici, istraživanju atomskih jezgara i sintezi novih superteških elemenata. Iako se proizvodi u količinama koje se mere miligramima, kalifornijum je postao nezamenljiv alat u medicini, industriji, energetici i nauci.

Čovečanstvo je tek pre 76 godina naučilo da ga sintetiše, a danas je reč o jednom od najvrednijih materijala na planeti, piše Kamatica.

Vlada pokrenula izradu plana za kompleks "Čukaru Peki" i "Mala Golaja": Obuhvaćena područja Bora i Zaječara

Srbija sedi na bogatstvu: U ovom mestu otkriveno više od 800 miliona tona rude bakra