David protiv Golijata u UN: Mala zemlja traži klimatske reparacije, Vašington oštro protiv

Pacifička ostrvska država Vanuatu zatražila je da Generalna skupština Ujedinjenih nacija (GSUN) do kraja marta glasa o rezoluciji kojom bi se omogućile klimatske reparacije od zemljama pogođenim klimatskim promenama od zemalja koje ne preduzmu mere u vezi sa emisijama, dok administracija američkog predsednika Donalda Trampa poziva države da se tom predlogu usprotive.

Nacrt rezolucije predviđa sprovođenje "konkretnih multinacionalnih mera", uključujući usvajanje nacionalnih planova za ograničavanje globalnog zagrevanja na ispod 1,5 stepeni Celzijusa, ukidanje subvencija za istraživanje i eksploataciju fosilnih goriva, kao i obavezu da zemlje koje krše propise "obezbede potpunu i brzu nadoknadu štete", preneo je Juronjuz.

Naučnici upozoravaju na "El Ninjo": Fenomen koji temperature može podići na istorijske vrednosti u 2027. godini

Šume se ubrzano menjaju širom sveta: Naučnici ozbiljno zabrinuti

Predviđeno je i osnivanje Međunarodnog registra štete radi evidentiranja dokaza i zahteva. Prema navodima američkog Stejt departmenta, Vašington se "snažno protivi" nacrtu rezolucije o kojem se raspravlja u Generalnoj skupštini UN, ocenjujući da bi njegovo usvajanje moglo da predstavlja "veliku pretnju po američku industriju".

Sjedinjene Američke Države pozvale su druge zemlje da izvrše pritisak kako bi Vanuatu povukao nacrt rezolucije, koji je u opticaju među 193 članice Generalne skupštine, a koji proizlazi iz savetodavnog mišljenja Međunarodnog suda pravde iz jula prošle godine.

Prethodna godina među tri najtoplije: Meteorolozi i klimatolozi pozivaju na hitnu akciju

U depeši upućenoj američkim ambasadama i konzulatima, administracija Donalda Trampa navodi da su UN i mnoge države "skrenule s puta" preuveličavajući klimatske promene kao najveću svetsku pretnju.

Američki Stejt department naveo je da su i druge članice Grupe sedam, kao i Kina, Saudijska Arabija i Rusija, izrazile zabrinutost u vezi sa pojedinim aspektima nacrta.

To je, kako se ocenjuje, najnoviji potez Vašingtona u distanciranju od međunarodnih i domaćih napora u borbi protiv klimatskih promena, nakon što je prošle nedelje ukinuta dugogodišnja naučna osnova za regulisanje emisija gasova sa efektom staklene bašte, a ranije najavljeno i povlačenje iz UN sporazuma koji uređuje međunarodne klimatske pregovore.

Suše, mrazevi i štetočine: Klimatske promene ugrožavaju Andsku čakru, ljudima preti nestašica hrane

Vanuatu, kao i mnoge druge ostrvske države, upozorava da su klimatske promene pretnja njegovom opstanku. Posle višegodišnjeg lobiranja te zemlje, Međunarodni sud pravde je prošlog leta doneo istorijsko savetodavno mišljenje kojim je utvrdio da je "čista, zdrava i održiva životna sredina ljudsko pravo", kao i da države koje ne preduzimaju "odgovarajuće mere za zaštitu klimatskog sistema" mogu da krše međunarodno pravo.

Sud je naveo i da države pogođene posledicama klimatskih promena mogu da imaju pravo na reparacije. Generalna skupština UN, iako donosi pravno neobavezujuće rezolucije, prema stavu Međunarodnog suda pravde ima obavezu da preduzima mere u rešavanju klimatske krize.

Ugrožene mnoge vrste: Naučnici zabrinuti da bi mala promena u temperaturi mogla da napravi katastrofu

Meteorolozi zvone na uzbunu: Leto 2026. biće katastrofalno, stručnjaci otkrili šta nam se sprema